Manuele lymfedrainage

Het lymfestelsel
Slagaders voeren bloed met zuurstof en voedingsstoffen naar de weefsels.
Het grootste deel hiervan wordt via de aders teruggevoerd naar het hart.
Een kleiner deel van de bloedvloeistof (serum) komt als lymfevocht terecht
in de weefsels, wordt via het lymfestelsel afgevoerd en komt in het halsgebied
weer terug in de bloedbaan.
Het lymfestelsel is een netwerk van lymfebanen en lymfeklieren dat verspreid
is over het hele lichaam. Het systeem bestaat uit lymfebanen die het vocht
met afvalstoffen, eiwitten en schadelijke deeltjes transporteren en lymfeklieren
die een zuiverende werking hebben.
Met name in de oksels, liezen en in de hals zitten veel lymfeklieren.

Lymfoedeem
Lymfoedeem is een vochtophoping in een deel van het lichaam ten gevolge van een onvoldoende functionerend of defect lymfestelsel.
Dit kan het gevolg zijn van een aangeboren slecht functionerend lymfestelsel. We noemen dat een primair lymfoedeem (er zijn vanaf de geboorte minder lymfebanen aanwezig).
Indien de oorzaak een beschadiging van het lymfestelsel is, spreken we van een secundair lymfoedeem zoals bv. bij:
Verwijdering van lymfeklieren en/of lymfebanen door een operatie
   (bv. borstkanker)
Bestraling, chemokuur en/of medicijnen
Trauma (bv. een ongeluk)
Infectie (bv. wondroos)
Trombose of een operatie aan de bloedvaten (bv. operatie aan spataderen)
Bekende vormen van secundair lymfoedeem zijn het armlymfoedeem na een borstoperatie met okselklierverwijdering of het beenlymfoedeem na een gynaecologische operatie.

De klachten bij lymfoedeem kunnen zijn: pijn, vermoeidheid, gespannen en zwaar gevoel, zwelling en/of toename van de omvang van een lichaamsdeel, huidafwijkingen, infecties, beperkingen in bewegingen en beperking in het dagelijks functioneren.

De behandelmogelijkheden van de oedeemfysiotherapeut
De behandeling is voornamelijk gericht op het terugdringen van het oedeem waardoor het dagelijks functioneren zo goed mogelijk kan herstellen.

De therapie bestaat uit een combinatie van de volgende interventies:
Uitleg over het lymfesysteem en hoe oedeem kan ontstaan
Voorlichting over de behandeling, preventieve maatregelen m.b.t. oedeem, 
   huidverzorging, voeding e.a.
Manuele lymfedrainage, dit is een specifieke massagetechniek gericht op
   stimulering van de afvoer van lymfevocht en het bevorderen van de
   functie van niet-aangedane lymfebanen c.q. lymfeklieren.
Zwachtelen/compressie (zo nodig), door het aanleggen van zwachtels wordt
   van buitenaf een continue druk gegeven. Deze druk gaat het uittreden van
   lymfevocht tegen en ondersteunt de afvoer.
Lymfetaping (zo nodig), hierbij wordt gebruik gemaakt van een specifieke
   tape die een liftende werking heeft, waardoor de onderhuidse circulatie en
   dus de afvoer van lymfevocht bevorderd wordt.
   Tevens kan de tape ingezet worden ter mobilisering van de huid en littekens.
Therapeutisch Elastische Kous (zo nodig) als er een stabiele situatie is bereikt
   wordt een compressiekous aangemeten zodat de omvang-vermindering
   gehandhaafd blijft.
Ademhalingsoefeningen en ontspanningsoefeningen.
   Specifieke adem-oefeningen stimuleren de afvoer van lymfevocht.
Oefentherapie, houdings- en bewegingsadviezen.
   Oefenen is een belangrijk onderdeel van de behandeling.
   De oefeningen hebben als doel de spierpompfunctie van een arm of been te
   bevorderen. Door het aanspannen van de spieren wordt de doorbloeding
   aangezet en dit bevordert de lymfedoorstroming.
   Naast oefentherapie ter oedeemreductie leidt oefentherapie tot het
   verminderen van bewegingsbeperkingen, toename van spierkracht en zal
   de belastbaarheid verbeteren.

De behandeleffecten/ doelstellingen
De gekozen behandeling en de uiteindelijke behandeleffecten zijn afhankelijk van de ernst, oorzaak en duur van het oedeem.

De behandeleffecten zijn:   - omvangvermindering
                                           - spanningsafname
                                           - pijnvermindering
                                           - functieverbetering
                                           - afname infectiekans

Hoe kunt u lymfoedeem herkennen
Lymfoedeem begint meestal met een toename van spanning op de huid; het lichaamsdeel voelt zwaarder aan. Daarna zal er ook een toename van de omvang plaatsvinden. Dit hoeft niet altijd pijnlijk te zijn maar zal u wel hinderen in uw dagelijkse bezigheden.

Wat te doen bij lymfoedeem
Lymfoedeem gaat niet vanzelf over. Als u denkt dat er bij u een lymfoedeem ontstaat, neemt u dan direct contact op met uw huisarts of specialist.

In overleg besluit u of er verder onderzoek en/of behandeling gewenst is.
U kiest dan voor een behandelaar die terzake kundig is.
Uw oedeemfysiotherapeut behandelt niet alleen het lymfoedeem adequaat maar is tevens een deskundige op het gebied van bewegen en houding.

Meer informatie kunt u vinden via www.lymfoedeem.nl en www.nvfl.nl

 

UA-37163849-1